6 juli 1998

INTER-ACTIES 2

Aggregaat

compositie voor orkest van Michael Fahres

Alles wat mensen doen, ook componisten door hun werk, is een opeenhoping. Het is moelijk te analyseren of dit een versmolten geheel vormt of een accumulatie van delen.

Ook een aggregaat is een opeenhoping, een bundeling van energie. Aggregaten bestonden in deze zin al voor het machinetijdperk, strikt genomen vr het electrische tijdperk, lang vr de tijd van het electromechanische monster dat men technisch aggregaat noemt.

Mechanische arbeid, bewegingsenergie transformeert zich in een electrisch potentieel en hoopt zich op tot een bepaald ogenblik van ontlading. Dat dit moment moelijk te voorspellen is op grond van klimatologische omstandigheden, was een inspriratiebron voor de componist.

De ene groep in het orkest concentreert zich op het produceren van klank, wat chronologisch gebeurt. De andere groep brengt de concentratie en het plezier op voor het maken van klank als ogenblik, als flits of korte arabeske versiering. Dit is niet chronologisch maar onttrekt zich aan de successie. Het orkest verdeelt het werk als in een 'concerto grosso'.

In het stuk 'Aggregaat' klinkt nog iets anders door: de oplossing. F.W.J. Schelling schreef in zijn beroemde fragment 'Weltalter' (1813): "Van oudsher geloofden natuuronderzoekers dat een toestand van oplossing een voorwaarde is voor hun verklaringen van de geleidelijke ontwikkeling van de aarde, van de hele zichtbare natuur. Maar in onze tijd [Schellings tijd](...) neemt men genoegen met een vloeibare oplossing, (...). Alsof het vloeibare een onvoorwaardelijke, niet verder te verklaren toestand zou zijn, het laatste waarbij men stil zou kunnen blijven staan. Wij geloven echter het bewijs te kunnen leveren dat de oudste toestand van alle materie, al het wereldse, een electrische oplossing is." De geheel eigen (a)tonaliteit van 'Aggregaat' maakt het mogelijk een electrische oplossing als metafoor te beleven.

Tot de rijkdommen voor het begrip 'aggregaat' behoren onder andere de vijf aggregaten uit de heilige boeddhistische geschriften. Het Ik wendt daarin de zogenaamde mentale en fysische aggregaten aan. Producent en consument, komponist, producent-consument, interpreet en luisteraar brengen hun individuele aggregaten in zoals lichaam, gevoel, onderscheiding, vormende geestesfactoren en bewustzijn. Het publiek heeft zo, heel subtiel, een rol - ook tijdens een premire.

Ophopingen allerwegen.

Vivian.

< back

 

[Michael Fahres] [works] [video_installations] [projects] [discography] [biography] [contact] [print_info] [news] [special_thanks] [einladung] [invitation] [uitnodiging]